Opis stylu

Jasne lekkie (světlé výčepní)

Autor: Przemysław Szczepańczyk

Parametry:
Ekstrakt początkowy: 10-11°Blg
Ekstrakt końcowy: 2-3,5°Blg
Zawartość alkoholu: 3,2-4,2% obj.
Goryczka: 20-35 IBU
Barwa: 5-12°EBC
    


Lekkie, orzeźwiające, sesyjne czeskie piwo. Pomimo niskiego ekstraktu i umiarkowanego nachmielenia jest bogate w smaku i aromacie. Ulubiony styl piwa w Czechach, który można znaleźć w ofercie prawie każdego czeskiego browaru. Opis stylu odnosi się zarówno do najpopularniejszych "dziesiątek", jak i do nieco rzadszych "jedenastek", które poza zawartością ekstraktu i alkoholu zachowują podobną charakterystykę.


Wyróżniki stylu:
Mniejsza zawartość ekstraktu i alkoholu oraz niższa goryczka niż w czeskich jasnych pełnych "dwunastkach". Bardziej słodowe, słodsze i mniej chmielowe niż niemiecki pils. Mniej wytrawne i bogatsze w aromatyczne produkty fermentacji niż monachijskie jasne.


Historia:
Josef Groll, piwowar browaru w Pilznie, produkował dwa rodzaje jasnego piwa: výčepní oraz "lezak". Były to prawdopodobnie odpowiednio piwa o 10 i 12°Blg. Od tej pory (lata 40. XIX wieku) te dwa rodzaje odpowiadają za prawie całą czeską konsumpcję piwa. Chociaż słowo výčepní znaczy "wyszynk", to nie ma to związku ze sposobem podawania tego piwa, a wyłącznie z jego ekstraktem, analogicznie do niemieckiego Schankbier.


Aromat:
Średnioniski do średniego aromat słodowy o charakterze świeżego jasnego chleba lub zboża, opcjonalnie z niskimi nutami orzechowymi lub miodowymi. Średnioniski do średniego aromat czeskiego chmielu (kwiatowy, ziołowy, korzenny). Estry owocowe, o charakterze czerwonych jabłek lub gruszek, na maksymalnie niskim poziomie. Jako, że jest to piwo przeznaczone do picia raczej na świeżo, wszelkie aromaty wynikające z utlenienia są wadą, podobnie jak aromaty wynikające z niedoleżakowania, poza diacetylem na poziomie najwyżej niskim oraz niskim siarkowodorem. Niedopuszczalne są inne aromaty siarkowe oraz aldehyd octowy. Ze względu na fakt, że czeskie piwa produkowane są nieraz w zakładach liczących sobie ponad 150 lat, w oryginalnych przedstawicielach tego stylu czasem wyczuwalne są aromaty piwniczne, ziemiste i/lub metaliczne. W przypadku piw domowych nie powinny one raczej występować. Piwa tego rodzaju często sprzedawane są w zielonych butelkach, co może być umyślną praktyką producentów, którzy w ten sposób chcą upewnić się, że piwo się szybciej naświetli, uzyskując aromat pożądany przez niektórych klientów. Na konkursach, efekty naświetlenia piwa będą jednak uznawane za wadę.


Smak:
Średnioniska do średniej, chlebowa lub zbożowa słodowość. Średnioniski do średniego smak czeskiego chmielu (kwiatowy, ziołowy, korzenny). Estry owocowe na maksymalnie niskim poziomie o charakterze czerwonych jabłek lub gruszek. Balans może wahać się od zrównoważonego do umiarkowanie słodowego. Dopuszczalny diacetyl na poziomie maksymalnie niskim. Szczególnie diacetyl, który nadaje piwu dodatkową gładkość i pozorną pełnię może uczynić piwo nawet bardziej złożonym, nie jest jednak wymagany. Finisz półwytrawny, krótki do średnio długiego.


Goryczka:
Goryczka średnioniska do średniej, chmielowa, lekko ostra. Powinna być wyważona tak, by współgrać z ekstraktem końcowym, równoważąc słodycz w finiszu. Nie powinna zalegać.


Wygląd:
Barwa żółta do złotej, klarowne. Piana drobna, obfita, biała, trwała.


Odczucie w ustach:
Pełnia średnioniska do średniej. Wysycenie średnie. Piwo może być minimalnie lepkie od cukrów resztkowych oraz oleiste od diacetylu.


Surowce i technologia:
Słód pilzneński i czeski chmiel (głównie żatecki). Dopuszczalny niewielki dodatek najjaśniejszych słodów karmelowych w celu podbicia pełni, jednak należy się starać, by cała pełnia wynikała z odpowiednio przeprowadzonego zacierania, które tradycyjnie odbywa się dekokcyjnie. Czyste lub umiarkowanie estrowe czeskie drożdże dolnej fermentacji, która poprowadzona jest w niskich temperaturach i może powodować pozostawanie w piwie diacetylu. Miękka, nisko zmineralizowana woda.


Przykłady komercyjne:
Únětický pivovar "Únětické pivo výroční 10°", Svijany "Desítka", Svijany "Máz", Šnajdr "Vykutálená 10", Dalešice "Osvald", Rychtář "Chasník", Chodovar "Pašerák", Kocour "studentská 10°", Budweiser "Budvar světlé výčepní", Pinta "Pierwsza Pomoc"


Komentarz:
Niefiltrowane wersje nazywane są czasem Kvasničák

  7-9°C      Kufel lub szklanka

Tabela natężeń:
(0 - brak, 1 - niski, 2 - średnioniski, 3 - średni, 4 - średniowysoki, 5 - wysoki)

AROMAT012345
Chmielowość
Słodowość
Estry owocowe
Diacetyl
       
SMAK012345
Chmielowość
Słodowość
Owocowe estry
Diacetyl
       
WYGLĄD012345
Obfitość piany
Trwałość piany
Poziom zmętnienia
       
GORYCZKA012345
Natężenie
       
ODCZUCIE W USTACH012345
Pełnia
Nasycenie


4 thoughts on - Jasne lekkie (světlé výčepní)

  • Proponuję dodać do zagranicznych nazw oryginalne znaki diakrytyczne. Z nazwy usunąłem Pivo, bo każdy wie o co cho. Proponuję nie pisać Lekkie wielką literą, bo to nazwa stylu, tym bardziej Vycepni z małej, bo tak pisze się nazwy po czesku. Brakuje mi informacji o tym, że Vycepni to po prostu lane, czyli piwo, które dominowało w czeskich knajpach.

    Historia – po Pilznie przecinek.

    Aromat
    Zamiast średnio internsywny proponuję ujednolicenie u uzgodnienie zapisu – średnio-wysoki. charakter ziarnisty – czy to nie kojarzy się z wadą? A chodzi o zbożowość. „Wadą są jednak także” – powtórzenie i składnia. Nisko intensywny? Co to znaczy? Niedopuszczalne aromaty siarkowe? Ja bym dopuścił niskie h2s.

    „w oryginalnych przedstawicielach tego stylu często wyczuwalne są aromaty piwniczne, ziemiste i/lub metaliczne” ziemiste? Piwniczne? W których piwach dokładnie? Powtórzenie „często”. Skąd informacja o intencjonalności zielonych butelek? Dodałbym że niski diacetyl jest nawet w tym stylu pożądany. Czy nie przesadzasz z estrami? W aromacie nie piszemy o balansie.

    Smak:
    „Średnio-nisko do średnio intensywny smak czeskiego chmielu” styl i ujednolicenie, powinno być, zgodnie z tabelą natężeń, „średnio-niski do średniego smak czeskiego chmielu”. Czy nie przesadzasz z estrami? Co wg Ciebie znaczy „krótki do średnio długiego”?

    Goryczka: Nie jest dla mnie czytelne „Nie powinna zalegać, a trwać tak długo jak reszta smaku w finiszu”.

    Skąd wynika lepkość piwa?

    Podlinkuj prosze przykłady komercyjne i surowce.

  • Estry i piwniczność zostawiłbym na tym poziomie, co jest. Wychodzę z założenia, że opis stylów historycznych i w dodatku tak powszechnie występujących na rynku powinien być oparty o stan rzeczywisty, a nie o naszą wizję stanu idealnego, a w starszych małych i średnich browarach (Krakonos, Cerna Hora, Opat, Rohozec i inne) te aromaty są istotnym elementem bukietu. Nie rozumiem, co jest niejasne w opisie długości finiszu („krótki do średnio długiego”) – chodzi o to jak długo smak pozostaje w ustach (i nosie) po przełknięciu. Linki i przykłady zostawiam sobie na koniec. Z zielonymi butelkami to jest tak, że producenci na pewno wiedzą, jaki wpływ mają na piwo oraz na pewno mają możliwość rozlewać je w ciemniejsze butelki – stąd jedyny słuszny wniosek, że co najmniej im to nie przeszkadza, że piwo im się szybciej naświetla. Zmieniłem jednak na „może być umyślną praktyką”, żeby uniknąć ewentualnych pozwów sądowych ze strony browarów ;-).

  • Raczej nie opisywaliśmy do tej pory w opisach długości finiszu, zupełnie nie jestem w stanie sobie wyobrazić, jak długo miałby trwać finisz, żeby być średnio długi…

    Jednak nie jesteśmy pewni, czy producenci wiedzą, jaki ma wpływ zielona butelka, niby powinni mieć, ale nie jest to takie oczywiste… Departament produkcji mógł nie przekazać tego do działu marketingu…

  • Jeszcze w kwestii tego, jaki styl jest i jaki powinien być, wydaje mi się, że jeśli robimy np. konkurs na piwo w tym stylu, to sędziowie mają prawo oczekiwać, żeby piwo było idealne… Ale oczywiście to złożony problem…

LEAVE A COMMENT